Is het mogelijk om een spiky profile te hebben als je niet autistisch bent? Ja, absoluut.
Een spiky profile betekent dat je binnen verschillende vaardigheden en cognitieve domeinen duidelijke sterke punten hebt, terwijl andere gebieden kwetsbaarder kunnen zijn. Op sommige vlakken presteer je opvallend goed. Op andere vlakken heb je meer tijd, ondersteuning of een andere aanpak nodig.
Zo’n profiel kan samengaan met autisme, maar dat hoeft helemaal niet. Misschien ben jij juist sterk op gebieden waarop autistische mensen soms uitdagingen ervaren en liggen de dalen in jouw profiel ergens anders. Je profiel kan bijvoorbeeld meer lijken op ADHD, dyspraxie of dyscalculie. Het kan ook zijn dat je jezelf helemaal niet herkent in een label of diagnose. Je merkt vooral dat dingen bij jou anders gaan.
Dingen die anderen ingewikkeld vinden, gaan jou misschien gemakkelijk af. Tegelijkertijd kun je veel moeite hebben met taken die voor anderen vanzelfsprekend lijken. Daardoor word je soms overschat en op andere momenten juist onderschat, en vaak niet begrepen. Dat kan enorm frustrerend zijn.
Ook dat kan een spiky profile zijn. Je hoeft daarvoor niet binnen een bepaalde diagnose te passen.
Hoge pieken en diepe dalen
Zelf weet ik al heel lang dat ik hoogbegaafd ben. Daarmee heb ik in ieder geval een aantal duidelijke pieken in mijn profiel. Het woord hoogbegaafd legt vooral de nadruk op wat hoog ligt, maar hoe hoger sommige pieken zijn, hoe dieper de dalen ook kunnen zijn.
Ik kan bijvoorbeeld heel goed de diepte in gaan en analyseren. Praktische vaardigheden en eenvoudige handelingen automatiseren vind ik juist veel lastiger.
Die verhouding is soms ingewikkeld, omdat andere mensen haar niet altijd begrijpen.
Dit is één voorbeeld van een spiky profiel. Er bestaan nog veel meer varianten, en ieders pieken en dalen liggen weer ergens anders. Het is fijn om te weten waar jouw grootste pieken en dalen zitten, om daar gelijkgestemden in te vinden.
Je anders voelen zonder passend label
In periodes waarin het minder goed met mij ging, heb ik weleens gedacht dat ik misschien autistisch was. Ik voelde me anders. Ik had het gevoel dat ik niet mee kon komen, dat ik de wereld niet begreep en dat de wereld mij niet begreep.
Bij mij waren dat vooral fases die weer voorbijgingen. Voor iemand anders kan dat natuurlijk heel anders zijn. Ik herken mezelf ook in bepaalde kenmerken van ADHD, al kan ik die bij mezelf weer op andere manieren verklaren.
Ik vind het interessant om daarover na te denken. Psychologie is een van mijn grote passies. Toch maakt het uiteindelijk niet zoveel uit of je voor alles een passend label kunt vinden.
Het gaat erom dat je begrijpt wie jij bent. Waar je goed in bent. Waar je meer tijd of ondersteuning bij nodig hebt. Dat je ruimte durft in te nemen voor je eigen manier van functioneren. Dat je hulp durft te vragen wanneer iets moeilijk is en durft te laten zien waar je goed in bent, zonder bang te zijn dat je daarmee iemand anders voor het hoofd stoot.
Dat jij jezelf durft te zijn, daar gaat het uiteindelijk om.